Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları

1. “Maksadı sıradan insanların günlük hayatta kullandıkları ifadelere göre daha kısa ifade etmeye ya da onu ifade için yeterli en az sözle söylemeye” ne ad verilir?

2. Aynıkökten türemiş iki ya da daha fazla sözcüğün
bir ibare içinde yer almasına ne ad verilir?

3. Bir aslan miyav dedi
Minik fare kükredi
Fareden korktu kedi
Kedi pırr uçuverdi

mısralarıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi
yanlıştır?

4. “Manzum ya da mensur metinde bir ayetin ya da hadisin tamamını ya da bir kısmını alıntı yoluyla kullanmak” şeklinde tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

5. “Kitabı yalayıp yuttu.” cümlesindeki anlatım biçimi
aşağıdakilerden hangisidir?

6. Hangisi itnâbın türlerinden biri değildir?

7. Bir lebi gonca yüzi gülzâr dirsen işte sen
Hâr-ı gamda andelîb-i zâr dirsen işte ben
Bakî

Beytinde gonca, gülzâr (=gül bahçesi), hâr (=diken) ve
andelîb (=bülbül) aralarında anlam ilişkisi bulunan sözcüklerdir. Beyitteki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

8. Vâ’iz çıkarsa kürsîye her cum’a gam degül
Ammâ bolay ki lutf ide bayrama çıkmaya
Bakî

Yukarıdaki beyitte iki kez kullanılmış olan “çıkmak” fiili, ikinci kullanılışında hem ilk kullanıldığı anlamın
hem de gerçek anlamının dışında kullanılmıştır. Beyitteki ifade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

9. An dil ki be-aflk üfted âteşlere yanmaz mı
V’ân kes ki be-gam huşed korkuyla uyanmaz mı
Şeyh Gâlib
Yukarıdaki beytin koyu harflerle dizilmiş olan kısımları
aynı şair tarafından Farsça, diğer kısımları da Türkçe
olarak yazılmıştır. Divan şiirinde bu tür manzumelere
ne ad verilir?

10. Hangisi mecâzla ilgili bir terim değildir?

11. Yalnızca noktalı harflerin hesaplandığı tarihe ne ad
verilir?

12. Aşağıdakilerden hangisi cinasın türlerindendir?

13. Leblerin yâd eyledi yârun lisân-ı hâl ile
Kıldı bir şîrîn hikâyet gonce-i rengîn-edâ
Bakî

Birinci mısraın sonunda koyu harflerle dizilmiş olan kısım beyitte hem kendisinden önceki sözlerin sonu hem
de sonraki sözlerin başı olacak biçimde kullanılmıştır.
Divan şiirinde bu anlatım tekniğine ne ad verilir?

14. “Bir sözü temel (=gerçek, hakiki) anlamının da kastedilmiş olması mümkün olmakla birlikte temel anlamı
dışında kullanmak” olarak tanımlanan anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

15. Ta’miye aşağıdakilerden hangisiyle ilişkili bir terimdir?

16. Serkeş ü tünd idi gerçi tevsen-i çerh-i felek
Emrüne râm olduğı bu kim içinde mihri var
Sürurî

Beytinde biri “güneş”, diğeri de “sevgi” olmak üzere iki
anlamı olan “mihr” sözcüğünün her iki anlamından da
yararlan›larak yap›lm›fl ve yak›n ve uzak iki anlam›
olan bir sözün zihne hemen gelen yakın anlamını
değil, uzak anlamını kastetmek olarak tanımlanan
bir edebî sanat vardır. Beyitteki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

17. Aşağıdakilerden hangisi “bir beytin son sözcüğünü
sonraki beytin ilk sözcüğü olarak kullanmak” şeklinde
tanımlanan edebî sanattır?

18. Salındı bahçeye girdi
Çiçekler selâma durdu
Mor menekşe boyun eğdi
Gül kızardı hicabından

dörtlüğünde aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi
vardır?

19. “Sünbüle burcu”nun Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

20. Aşağıdakilerden hangisi söylenilen sözden bir
nükteye dayalıolarak vazgeçip onun yerine başka
bir söz söyleme olarak tanımlanan ifade özelliğidir?