Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları

1. “Manzum ya da mensur metinde bir ayetin ya da hadisin tamamını ya da bir kısmını alıntı yoluyla kullanmak” şeklinde tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

2. Aşk, âşık, maşuk sözcüklerini bir arada kullanmaya
ne denir?

3. Aşağıdakilerden hangisi “bir beytin son sözcüğünü
sonraki beytin ilk sözcüğü olarak kullanmak” şeklinde
tanımlanan edebî sanattır?

4. Aşağıdakilerden hangisi cinasın türlerindendir?

5. Aşağıdakilerden hangisi aynı zamanda bir tür temsilî teşbihtir?

6. Yalnızca noktalı harflerin hesaplandığı tarihe ne ad
verilir?

7. “Secili ya da kafiyeli bir sözde seci ya da kafiyenin
nasıl devam edeceğine söz içinde bir kelimeyle işaret
etmek” şeklinde tanımlanan edebî sanat aşağıdakilerden
hangisidir?

8. An dil ki be-aflk üfted âteşlere yanmaz mı
V’ân kes ki be-gam huşed korkuyla uyanmaz mı
Şeyh Gâlib
Yukarıdaki beytin koyu harflerle dizilmiş olan kısımları
aynı şair tarafından Farsça, diğer kısımları da Türkçe
olarak yazılmıştır. Divan şiirinde bu tür manzumelere
ne ad verilir?

9. “Semen” ile “çemen” sözcükleri aynı beyit içinde
kullanıldığında ne tür bir söz sanatı oluşur?

10. Aşağıdakilerden hangisi söylenilen sözden bir
nükteye dayalıolarak vazgeçip onun yerine başka
bir söz söyleme olarak tanımlanan ifade özelliğidir?

11. Aynıkökten türemiş iki ya da daha fazla sözcüğün
bir ibare içinde yer almasına ne ad verilir?

12. “Şimdi sobadaki odunların alevleri yavaş yavaş sönüyor; bu köşeyi karanlıkların kucağında yapayalnız
bırakmak için sürekli çekiliyor, çekiliyordu.” cümlesindeki edebî sanat afla¤›dakilerden hangisidir?

13. Serkeş ü tünd idi gerçi tevsen-i çerh-i felek
Emrüne râm olduğı bu kim içinde mihri var
Sürurî

Beytinde biri “güneş”, diğeri de “sevgi” olmak üzere iki
anlamı olan “mihr” sözcüğünün her iki anlamından da
yararlan›larak yap›lm›fl ve yak›n ve uzak iki anlam›
olan bir sözün zihne hemen gelen yakın anlamını
değil, uzak anlamını kastetmek olarak tanımlanan
bir edebî sanat vardır. Beyitteki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

14. “Hasretinden çiçekler boynunu büktü.” cümlesinde
aşağıdaki anlam sanatlarından hangisi vardır?

15. Bir lebi gonca yüzi gülzâr dirsen işte sen
Hâr-ı gamda andelîb-i zâr dirsen işte ben
Bakî

Beytinde gonca, gülzâr (=gül bahçesi), hâr (=diken) ve
andelîb (=bülbül) aralarında anlam ilişkisi bulunan sözcüklerdir. Beyitteki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?

16. Aşağıdakilerden hangisi nazire ile eş anlamlıdır?

17. Murassa seci şiirde hangi adı alır?

18. Hangisi tezatla ilgili bir terim değildir?

19. İstitrâd hangi anlam sanatıyla ilgili üç terimdir?

20. “Kitabı yalayıp yuttu.” cümlesindeki anlatım biçimi
aşağıdakilerden hangisidir?